bir yandan endüstri örgütleniyor, bir yandan korsanlar

nhrd

Reklamlar

bir yandan endüstri örgütleniyor, bir yandan korsanlar” üzerine 2 düşünce

  1. Bugün benim paylaştıklarımdan özet/kesit/kimi bağlantılar:

    KÜLTÜREL ÜRETİM ve MÜLKİYET TOPLANTISI-I
    Fikri Mülkiyet Hukuku- Tarihçe

    *
    İlk ve Ortaçağda fikri mülkiyet hakkı kavramı yok. Roma Hukuku’nda da bu haklara yer verilmemiş. Örneğin bir şiiri içeren kağıt eşya, kağıdın maliki, şiirin de sahibi sayılıyor. Kağıt üzerindeki şiir, üzerinde “tasarruf yapılamaz mal” kategorisinde.
    *
    Ortaçağda anonimlik hakim. Eserler, Kilisenin kontrolünde ve daha çok din adamları tarafından kaleme alınıyor ve eser sahibinin sadece geçimi sağlanıyor.
    *
    Ortaçağın sonları – Yeniçağ; “İmtiyaz”lar dönemi. 1455 matbaanın keşfiyle birlikte çoğaltmanın kolaylaşması ve fikri ürünlerden ekonomik yararlanma imkânı. Kilise ve krallıkların zayıflama endişesi

    İmtiyaz: Hakim tarafından bazı kişi ve kuruluşlara tanınan, eserleri çoğaltma ve yayma hakkı.

    *
    Bilinen ilk imtiyaz: 1469, Venedik, Giovanni Spira adında bir matbaacıya verilen.
    *
    “İmtiyaz + Tekel+ Sansür”- Hakimin, kralın ve kilisenin aleyhinde bulunan veya öyle sayılan eserleri basma yasağı.
    *
    Fransa’da matbaada kitap basmanın cezası: Ölüm
    *
    1557- I. Mary, İngiltere’de kitap basma ve matbaa tekelini London Company of Stationers şirketine verdi. İngiltere’de bu şirketin sahiplerinden başka kimse kitap basamayacaktı.

    Verilen hak: “Copyright” (+I. Mary aleyhine kitap basmama koşulu)

    *
    “CopyRight / Owner of Copy” dönemi: “Yayınevinin Fikri mülkiyeti”- İmtiyaz için para ödeyen yayınevinin, eserin mülkiyetini de kazanması. İmtiyaz uzatıldığı sürece yeni baskı hakkı. Eser sahibinin, yayınevinin kendisine ödediği haktan başka bir hakkı yok.
    *
    1709- Kraliçe Anne Kanunu- İlk fikri mülkiyet hakkı kanunu.
    *
    Kanunla Düzenleme Dönemi
    *
    1789 Fransız İhtilali- Eser sahiplerini korumasız bırakan loncaların ve imtiyazların ortadan kaldırılması.
    *
    1791- Fransa- Avrupa’daki ikinci fikri mülkiyet hakkı kanunu. Eser sahibinin, eseri üzerinde mülkiyet hakkı olduğunun kabulü. Sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden itibaren 10 yıl süreyle koruma altına alınması.
    *
    Almanya, İsviçre ve diğer Avrupa ülkelerinin benzer düzenlemelere gitmesi.
    *
    Endüstri Devrimi- 18. yy- Sınai mülkiyet haklarının düzenlenmesi- İngiltere, Amerika, Fransa, İsviçre, Almanya, v.d.
    *
    1879 – Osmanlı İhtira Beratı Kanunu. (Dünyanın 6. ve altıncı ve en uzun yürürlükte kalan patent kanunu- Fransa’dan iktibas)
    *
    19. yy Uluslararası Sözleşmeler- 1883 Paris, 1886 Bern, 1995 TRIPS- Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) eklerinden olan Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması
    İlk kez TRIPS ile fikri hakları yeterince korumayan üye ülkelere yaptırım öngörülmesi.
    *
    20.yy- Internet- Küresel ticaret ile birlikte fikri mülkiyet haklarının da düzenlenmesi
    * WIPO- Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü – DRM Dijital Haklar Yönetimi

    *
    2001- Creative Commons
    *
    Uluslararası Yayın Hakları Birlikleri Federasyonu (IFRRO)
    *
    Avrupa Birliği- Uluslarüstü Koruma
    *
    2006- “Fair Use Project”- CIS-SLS- Sosyal ağlar… Commons- Benkler: Fizik, Lojik, Content layers- kontrol noktaları / http://www.benkler.org/Upgrade-Novatica%20Commons.pdf
    *
    İsveç Korsan Partisinin kurulması- http://torrentfreak.com Rick Falkvinge http://falkvinge.net
    *
    2007- P2P, Torrent, Bulut Bilişim v ACTA, SOPA, CISPA
    *
    2008- Mortgage Krizi- Telekomda tekelleşme, Network Neutrality
    *
    2011- Fransa- HADOPI Kanunu- Erişim engelleme (2013 Temmuz’unda kaldırıldı)
    *
    2012- Open Access Policy World Bank- Creative Commons Open Knowledge Repository – 2013: https://www.openaccessbutton.org
    *
    2013- TTIP- ABD-AB arasında Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Antlaşması Görüşmeleri
    *
    Temmuz- Marakeş Antlaşması- Fizik engellilerin telif hakkı sahibinin yeniden onayı alınmasına gerek olmaksızın, basılı eserlere ulaşması- Yayınlar engelli kişilere uygun formatlarda düzenlenerek çoğaltılabilecek. Farklı formatlarda düzenlenen bu kopyaların sınır ötesi gönderimi mümkün olabilecek. http://www.wipo.int/meetings/en/doc_details.jsp?doc_id=245323
    *
    Kasım – TTP (Trans-Pacific Partnership – Trans Pasifik Ortaklığı IPR) Wikileaks yayınladı- Obama 2013 bitmeden imzalansın istiyor. Görüşmeler gizli. Avustralya ABD’yi destekliyor, Rusya, Çin ve Argentina, Ecuador, Colombia, South Korea, Indonesia, the Philippines görüşmelere katılmamış, Vietnam, Şili muhalif. The longest section of the Chapter – ’Enforcement’ – is devoted to detailing new policing measures, with far-reaching implications for individual rights, civil liberties, publishers, internet service providers and internet privacy, as well as for the creative, intellectual, biological and environmental commons. https://wikileaks.org/tpp/
    *
    80 Law professors’ letter to Obama: http://infojustice.org/wp-content/uploads/2013/11/Law-Professors-TPP-11142013.pdf
    *
    Google Books’un aleyhine açılan IPR davasını kazanması- (2013’de 200 milyon korsan site linkini silmiş bu arada- 2011’de bu sayı 10 milyonun altında)
    *
    Tehlike: Fikri mülkiyetin korunması= Internetin izleme, dinleme ve teknik takip sistemine dönüştürülmesi, mahremiyet ihlali / bilgi edinme hakkı/Erişim engellemeleri
    * NSA; PRISM ve TrapWire modelleri ile takip ediyor. PRISM’i ortaya çıkaran Snowden’in sağladığı belgelere dayalı iddialara göre; pek çok Internet, akıllı telefon ve teknoloji şirketi, hatta web arama motorları veritabanlarını istihbarat örgütlerine açarak kullanıcılarla paylaşıyor.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s